Zoekwoordenonderzoek doen: 5 stappen, gratis en haalbaar

Bij zoekwoordenonderzoek ga je na welke termen je klanten intypen en welke daarvan je met je huidige website kunt winnen. Je start met een onderwerpenlijst, vult die aan met Google-suggesties, checkt het zoekvolume in gratis tools, beoordeelt wie er bovenaan staat en koppelt elke term aan één pagina.

Een fysiotherapeut wil gevonden worden op “fysiotherapeut”, een tuinaannemer op “tuinontwerp”. Klinkt logisch, toch? Toch blijven zulke pagina’s vaak hangen achter landelijke portalen, vergelijkingssites en bedrijven met een jarenlange voorsprong, ook als de tekst goed is. Dan zit het probleem niet in de tekst, maar in de gekozen term. Wij vinden dat een term waarop je op positie 3 staat, meer oplevert dan een term met een groot volume waarop je op positie 47 verdwijnt. Zoekwoordenonderzoek doen lukt gratis met Google zelf, Google Search Console en Keyword Planner.

Wat je nodig hebt om te beginnen

• Een gratis Google-account, voor Google Search Console en Keyword Planner.
• Een spreadsheet of notitieblok voor termen, volumes en aantekeningen.
• De zoekmachine zelf: suggesties en zoekresultaten zijn je belangrijkste bron.
• Tijd: reken op een of twee sessies voor een eerste ronde, afhankelijk van het aantal diensten dat je aanbiedt.

Waarom de gekozen term alles bepaalt

Elke titel, kop en alinea op je website vertrekt vanuit een term. Kies je de verkeerde, dan optimaliseer je alles wat daarna komt op de verkeerde vraag. Een tuinaannemer die zijn pagina op “tuinontwerp” richt, trekt misschien mensen die een opleiding tuinontwerp zoeken. Het verkeer groeit, de aanvragen blijven uit.

In Search Console zie je wat er werkelijk gebeurt. Het prestatierapport toont per zoekopdracht hoe vaak je pagina verscheen en op welke gemiddelde positie. Bij ons begint dat denkwerk vóór de eerste pagina wordt ontworpen: we werken vanaf dag één SEO-gericht, zodat de zoektermen vastliggen voordat het design er is. Een site is bovendien nooit af, want zoekgedrag verschuift en je termen verdienen af en toe een nieuwe blik.

Klantentaal in plaats van vakjargon

Jij zegt “orthomoleculaire begeleiding”, je klant typt “rugpijn na lang zitten”. Wat voor jou professioneel klinkt, wordt vaak door vrijwel niemand ingetypt. Begin daarom bij je eigen gesprekken: welke woorden gebruikten klanten in het eerste telefoontje, in hun mail of op WhatsApp? Die zinnen zijn eerlijk gezegd vaak bruikbaarder dan een kant-en-klare lijst uit een tool.

Zoekintentie begrijpen voordat je een pagina bouwt

Een dienstpagina op een term waarvoor Google alleen uitleg toont, komt niet omhoog, hoe sterk de tekst ook is. Google wil pagina’s laten zien die aansluiten bij wat de zoeker probeert te bereiken, zoals de SEO Starter Guide van Google Search Central beschrijft. Zoekintentie begrijpen komt dus neer op de vraag wat de zoeker verwacht te vinden.

In de praktijk gaat het om vier soorten. Informatief: iemand zoekt uitleg, zoals “waarom doet mijn onderrug pijn”, en daar hoort een artikel bij. Navigerend: iemand wil naar een bekende site of locatie, zoals “fysiotherapie Jansen openingstijden”. Commercieel: iemand vergelijkt opties, bijvoorbeeld “beste tuinaannemer Utrecht”. Transactioneel: iemand wil boeken of kopen, zoals “fysiotherapeut afspraak maken Zeist”.

Het snelste controlemiddel is Google zelf. Zoek op “tuin laten aanleggen Utrecht”. Zie je vooral lokale hoveniers met een offerteknop, dan past een dienstpagina. Zie je alleen handleidingen en kostenoverzichten, dan zoeken mensen informatie en is een verkooppagina de verkeerde zet.

Zoekwoorden vinden in vier stappen

Dure abonnementen zijn voor een eerste ronde niet nodig. Met onderstaande volgorde kom je een heel eind op gratis hulpmiddelen. Dit is een werkvolgorde, de koppen hieronder beschrijven wat je op dat moment doet.

Begin met een brede lijst van onderwerpen

Schrijf tien tot vijftien onderwerpen op waarvoor een klant bij je uitkomt, in de woorden van de klant. Denk aan diensten, problemen die je oplost, plaatsnamen en vragen die steeds terugkomen. Een tuinaannemer noteert bijvoorbeeld: tuin laten aanleggen, tuin onderhouden, borders vernieuwen, bestrating, schutting plaatsen. Kijk ook naar je eigen site. Welke diensten staan er al, en waarop word je nu gevonden?

Haal suggesties uit Google zelf

Typ elk onderwerp in de zoekbalk en noteer wat Google aanvult. Scrol daarna naar onder: de blokken “Gerelateerde zoekopdrachten” en “Anderen zochten ook naar” bevatten formuleringen van echte zoekers. In een kwartier heb je zo tientallen varianten die je zelf nooit had bedacht, zoals “tuin laten aanleggen kosten” of “tuin aanleggen subsidie”.

Zoekvolume checken met gratis tools

Het zoekvolume checken kan gratis via Keyword Planner. Je hebt daarvoor een Google Ads-account nodig, maar je hoeft niet te adverteren. Het addertje: bij lage of geen advertentie-uitgaven toont Google volgens een Frankwatching-artikel dat Google citeert bereiken zoals 1-100, 100-1K of 1K-10K in plaats van exacte aantallen. Voor lokale termen volstaat zo’n bandbreedte meestal om te zien welke term bij de kleine en welke bij de grote hoort.

Search Console vult dat aan met echte gegevens over je eigen site. Sorteer in het prestatierapport op vertoningen en zoek termen met een gemiddelde positie tussen 8 en 20 (een richtlijn, geen harde grens). Die staan net buiten het zicht, Google vindt je pagina dus al relevant. Een scherpere kop en wat extra inhoud brengen zo’n pagina vaak vooruit zonder dat je een nieuwe hoeft te schrijven.

Gratis versies van AnswerThePublic of Ubersuggest kunnen een aanvulling zijn. Hun beperkingen in de gratis variant wisselen, dus controleer de actuele voorwaarden en plan je werk in een of twee sessies.

Kijk per term wie er bovenaan staat

Dit is de stap die de meeste ondernemers overslaan. Zie hieronder bij haalbaarheid hoe je dat aanpakt.

Long tail zoekwoorden: de kans voor kleine bedrijven

Long tail zoekwoorden zijn langere, specifiekere zoekopdrachten van drie of meer woorden. Ze worden minder vaak getypt, maar de zoeker weet precies wat hij zoekt. “Fysiotherapeut” is een brede term waar ketens en portalen domineren. “Fysiotherapeut voor hardlopers met kuitpijn in Zeist” kent nauwelijks concurrentie en trekt iemand die bijna een afspraak wil maken.

Lengte alleen is overigens geen garantie. Een kort zoekwoord kan heel specifiek zijn en een lang zoekwoord juist vaag, dus kijk altijd naar de intentie erachter. Een rekenvoorbeeld ter illustratie: tien termen van 30 zoekopdrachten per maand zijn samen 300 zoekopdrachten. Sta je bij die termen in de top 3, dan bereik je een deel van die zoekers. Eén brede term waarop je op positie 47 staat, levert dat bereik niet op, hoe groot het volume ook is.

Houd één regel aan: bouw omhoog. Begin met specifieke termen, laat die scoren en breid daarna uit naar bredere. Een long tail term waarvoor alleen blogs scoren, vraagt trouwens om een artikel en niet om een dienstpagina.

Zoekwoorden kiezen voor je website: haalbaarheid beoordelen

Een term met veel volume is pas interessant als je er kans op hebt. Die haalbaarheid lees je niet af uit een getal in een tool, maar uit de zoekresultaten zelf. Open je term in een privévenster en bekijk de eerste tien resultaten kritisch.

De zoekresultaten lezen als een concurrentieanalyse

Staan er alleen grote portalen, landelijke ketens of overheidssites? Dan is de term te zwaar. Zie je ook kleine bedrijfswebsites en lokale pagina’s tussen? Dan is er ruimte, want kennelijk kan het. Let ook op het paginatype: blogs, dienstpagina’s, lijstjes of kaartweergaves. Maak het type dat Google kennelijk wil tonen.

Twee dingen tellen mee. Beantwoordt geen enkel resultaat de vraag echt goed, dan heb je een opening. En staan er pagina’s van jaren geleden bovenaan, dan kun je met een frissere, completere pagina vaak voorbijgaan. Ontbreken lokale details zoals plaatsnaam, openingstijden of prijzen, dan is er plek voor een pagina die ze wel noemt. Een site met weinig inkomende links doet er verstandig aan vooral termen te kiezen waar kleine sites al in de top 10 staan.

Als eenvoudige vuistregel (geen bewezen norm) kun je deze beoordelingstabel in je spreadsheet gebruiken. De volumes zijn illustratief.

De drempel in deze vuistregel: minstens twee kleine bedrijfssites in de top 10, en een intentie die past bij het soort pagina dat je kunt maken.

Elke term een eigen pagina geven

Een lijst met termen is nog geen strategie. Pas als elke term een eigen plek op je site heeft, wordt het onderzoek bruikbaar. Hoe je zo’n pagina inricht, valt onder on-page SEO: titel, koppen, tekst en interne links. Het zoekwoordenonderzoek bepaalt waarop je optimaliseert, de on-page SEO hoe.

Eén hoofdzoekwoord per pagina

Geef elke pagina één hoofdzoekwoord en hooguit twee of drie verwante termen. Mikken twee pagina’s op dezelfde term, dan concurreren ze met elkaar. Dat heet kannibalisatie, en volgens Search Engine Land voorkom je het door te zorgen dat geen twee pagina’s hetzelfde zoekwoord targeten en dat elke pagina past bij de intentie van haar term.

Maak in je spreadsheet een tabel met vier kolommen: pagina, hoofdzoekwoord, zoekintentie en haalbaarheid. Ontbreekt er een pagina voor een goede term, dan is dat je volgende stuk content. Past een term bij niets, schrap hem of bewaar hem voor later. Wat je als ondernemer verder zelf aan SEO kunt doen, lees je in ons artikel seo voor beginners. Voor een webshop gelden dezelfde principes, met een eigen invulling op product- en categoriepagina’s.

Veelgemaakte fouten bij zoekwoordenonderzoek

• Alleen op volume sorteren. De term met de meeste zoekopdrachten is precies de term waar iedereen op mikt. Sorteer eerst op haalbaarheid.
• De zoekintentie negeren. Een dienstpagina op een term waar mensen uitleg zoeken, scoort niet. Kijk eerst wat Google toont.
• Je eigen vakjargon gebruiken. Vraag klanten gewoon hoe ze je gevonden hebben.
• Eén keer onderzoek doen en nooit meer kijken. Zoekgedrag verandert, dus plan elk kwartaal een controle in Search Console.
• Meerdere onderwerpen op één pagina proppen. Eén onderwerp per pagina werkt beter.

Heb je een grote site, een technisch indexeringsprobleem of een webshop met honderden producten, dan loont het om een SEO-specialist mee te laten kijken. Voor een kleine bedrijfssite lukt het onderzoek meestal zelf.

Uitgewerkt voorbeeld: een fysiotherapiepraktijk in Zeist

Dit is een denkbeeldig voorbeeld, geen klantcase. De cijfers zijn illustratief.

De praktijk richt de homepage op “fysiotherapeut”, een brede term waarop ketens, vergelijkingssites en zorgportalen domineren. De pagina staat ergens op pagina 5 en trekt nauwelijks bezoekers.

Bij het onderzoek noteert de eigenaar zijn diensten (sportblessures, rugklachten, nekklachten, bekkenfysiotherapie), gebruikt hij Google-suggesties en vindt hij varianten als “fysiotherapeut rugpijn Zeist”, “fysio hardlopers Zeist” en “bekkenfysiotherapeut Zeist”. Elke term heeft in Keyword Planner een bescheiden volume, ver onder de brede term. Bij “bekkenfysiotherapeut Zeist” staan slechts enkele sterke pagina’s en meerdere kleine praktijken. Dat is een haalbaar zoekwoord.

Daarna maakt de praktijk drie aparte dienstpagina’s, elk met één hoofdzoekwoord, uitleg over de behandeling, praktische locatie-informatie en antwoorden op de vragen uit “Anderen zochten ook naar”. Hoe lang het duurt voordat zulke pagina’s op de eerste of tweede pagina staan, hangt af van de concurrentie en de leeftijd van de site; reken op maanden. Het totale volume ligt lager dan bij “fysiotherapeut”, maar de bezoekers komen met een concrete hulpvraag.

Conclusie

Goed zoekwoordenonderzoek draait niet om het grootste volume maar om de grootste kans op een positie. Begin bij de taal van je klanten, controleer de intentie in Google zelf, gebruik Keyword Planner en Search Console voor het volume en kijk per term wie er bovenaan staat. Wijs elke term aan één pagina toe en bouw van specifiek naar breed. Een concrete eerste actie: open vandaag Search Console en noteer de termen met een gemiddelde positie tussen 8 en 20. Wil je dat wij meekijken naar de zoektermen van je website, neem dan vrijblijvend contact op met art4wp.com. Wij reageren meestal dezelfde dag.